Zamonaviy san'at yo'nalishlari haqida

Zamonaviy san'atning umumiy belgilari

Zamonaviy badiiy amaliyot o'zini bitta uslub yoki bitta texnika bilan chegaralamaydi. Unda tasvirning tashqi o'xshashligidan ko'ra g'oya, ish jarayoni va tomoshabinning ishtiroki muhimroq o'rin egallaydi. Shakl esa ko'pincha g'oyadan kelib chiqib tanlanadi.

Shu sababli bunday asarlarni faqat qo'l mahorati mezoni bilan baholash ko'pincha yetarli bo'lmaydi. Baholash paytida muallif o'z oldiga qo'ygan vazifani ham hisobga olish talab etiladi.

Mavhumlikka intilish

Yo'nalishlarning bir qismi tanish predmet tasviridan ongli ravishda voz kechadi. Rang dog'i, chiziq va sof shakl mustaqil ifoda vositasiga aylanadi hamda biror narsani takrorlash majburiyatidan xoli bo'ladi. Bu yondashuv tomoshabindan butunlay boshqacha qarash usulini va sabrli kuzatishni talab qiladi.

Bunday asarda ma'no syujetdan emas, elementlar orasidagi munosabatdan tug'iladi. Ritm, nisbat va muvozanat asosiy o'qish kalitiga aylanadi.

Yangi material va texnikalar

An'anaviy bo'yoq va tosh o'rniga sanoat materiallari, mato, metall, yorug'lik hamda raqamli vositalar keng qo'llaniladi. Material tanlovi ko'pincha shunchaki vosita emas, g'oyaning ajralmas qismi hisoblanadi. Shuning uchun uni tasodifiy deb qarash noto'g'ri bo'ladi.

Ayrim ishlar ataylab mo'rt va qisqa umrli materialdan yaratiladi. Vaqtinchalik bo'lish ularning mazmuniga kiritilgan bo'ladi.

Makon va vaqt bilan ishlash

Asar endi doimo devordagi tekis tasvir ko'rinishida bo'lmaydi. Butun xonani qamrab oladigan ishlar tomoshabinni ichkariga kirishga va atrofga qarab harakatlanishga undaydi. Bunda makonning o'zi asarning materialiga aylanadi.

Ba'zi ishlar vaqt davomida o'zgaradi yoki faqat ma'lum bir davrda mavjud bo'ladi. Shuning uchun ularning hujjatlashtirilgan qaydi katta ahamiyat kasb etadi.

Tomoshabin ishtiroki

Ayrim yo'nalishlarda tomoshabin passiv kuzatuvchi emas, jarayonning bevosita ishtirokchisi hisoblanadi. Uning harakati, tanlovi yoki shunchaki mavjudligi asarning yakuniy ko'rinishiga ta'sir qiladi. Bunday yechim tomosha va ijod chegarasini xiralashtiradi.

Natijada asar har bir tashrifda biroz boshqacha shaklda namoyon bo'ladi. Yagona to'g'ri ko'rinish tushunchasi bu yerda o'z ma'nosini yo'qotadi.

G'oyaning shakldan ustunligi

Bir qator amaliyotlarda markaziy o'rinni tayyor buyum emas, uning ortidagi fikr egallaydi. Bunday ishlarda tayyorgarlik yozuvlari, sxema va izohlar asarning ajralmas qismi bo'lishi mumkin. Ba'zan jarayonning o'zi yakuniy natijadan muhimroq sanaladi.

Shu bois zamonaviy asarni idrok etishda kontekst bilan tanishish odatda foydali hisoblanadi. Kontekstsiz qaralganda ish tushunarsiz bo'lib qolishi mumkin.